İkamet İzni ve Çeşitleri | Aymir Danışmanlık
aymir-logo

İkamet İzni ve Çeşitleri - İkamet Tezkeresi

GERİ

Uluslararası hukuk kurallarının ve ulusal hukukumuzun ülkemizde paralel olarak uygulanması konusunda yabancı kişinin sahip olduğu bir takım haklar ve yükümlülükler vardır. Bu hak ve yükümlülükler konusunda yabancı kişinin ülkemizle arasındaki yasal bağlantının kurulduğu en önemli zeminlerden biri şüphesiz ikamet iznidir.

İkamet bir bireyin hukuki anlamda yaşama iradesi gösterdiği yerdir. Kişi kendi iradesi ile bu yeri ikametgah şeklinde ülkesinin yetkili kurumları aracılığıyla beyan etmektedir. Bireyin sosyal ve hukuki kurallar çerçevesinde ihtiyaç duyduğu bu düzenleme hiç şüphesiz ülkemiz  içerisinde bulunan yabancı kişiler için de geçerlidir.

Hem yabancı kişinin sosyal düzeni hem de ülkemizin hukuki düzeni açısından gerekli olan ikamet izni; yabancı kişiye ülkemiz içinde belirli bir süreliğine ve belirli bir yerde yaşama hakkı sağlayan belgedir. Yetkili makamlar tarafından düzenlenen bu izin belgesi , kişinin gerekli şartları sağlaması ve talebi doğrultusunda düzenlenmektedir. 

İkamet izni belgesi yabancı kişiye  bu belgenin öngördüğü süre zarfında Türkiye’de kalabilmesi için yasal bir hak tanımaktadır.
11/04/2014 tarihinde yürürlüğü girmiş olan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde başlatılmış olan yeni uygulama gereğince ikamet izinleri yabancının vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluklarımıza yapılacak olup, ayrıca vize izni düzenlenmesine gerek olmayacaktır.

Geçerli bir ikamet iznine sahip olan yabancı kişiler vize izninden muaf olarak ülkeye giriş ya da ülkeden çıkış yapabileceklerdir.

İkamet izni ile Türkiye’de kalmakta olan yabancı kişi izin süresinin sonuna geldiğinde şartları halen  taşıyorsa  ülkeden çıkış yapmasına gerek olmadan ikamet ettiği il valiliklerinde sahip olduğu ikamet iznini uzatabilir ya da başka bir ikamet izni için gerekli şartları sağlaması durumunda yeni durumuna ilişkin ikamet iznine  geçiş yapabilir.

İkamet izni başvuru işlemlerinde 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun düzenlemiş olduğu  uygulamaya göre refakat uygulaması kaldırılmış olup her bir yabancının başvurusu ve izin belgesi ayrı olarak düzenlenecektir.

İkamet izni başvuruları yabancı tarafından bizzat yapılabileceği gibi yabancının yasal temsilcisi ya da avukatı aracılığıyla da yapılabilecektir. Fakat bu konuda idari birime tanınan inisiyatif gereği başvuruyu alan makam başvuru sırasında yabancının hazır bulunmasını da isteyebilecektir.

Türkiye’de ikamet edecek yabancıların ikamet izni başvuruları yabancıların vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluklardan yapılır. Ayrıca İkamet izni başvuruları  31/12/2014 tarihine kadar yurt içindeki valiliklerden (İl Emniyet Müdürlükleri Yabancılar Şubesi ) alınmaya devam edilecektir.
 
6458 sayılı kanunun uygulamaya koyduğu bir başka yenilik ise çalışma izninin ikamet izni yerine geçmesidir. Kanunun 27 inci maddesi gereğince yabancı kişinin çalışma izni alması halinde ayrıca ikamet izni almasına gerek olmamakta, çalışma izni süresince Türkiye’de kalma hakkı elde etmektedir.

 

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda 6 çeşit ikamet izni sayılmaktadır. Bunlar;

 

  • Her defasında en fazla bir yıllık sürelerle verilen Kısa döne ikamet izni,
  • Her defasında en fazla iki yıllık sürelerle verilen Aile ikamet izni,
  • Öğrenim sürelerine göre verilen Öğrenci ikamet izni,
  • Süre sınırı olmaksızın verilen Uzun dönem ikamet izni,
  • Her defasında en fazla bir yıllık sürelerle verilen İnsani ikamet izni,
  • Başlangıçta 30 gün süreli olarak verilen ve toplam süresi üç yılı geçmeyecek şekilde her defasında en fazla en fazla altı aylık sürelerle uzatılabilen İnsan ticareti mağduru ikamet izinleridir.